{"id":377,"date":"2019-07-24T13:41:01","date_gmt":"2019-07-24T13:41:01","guid":{"rendered":"http:\/\/wiszowaty-historia.vizz.pl\/?page_id=377"},"modified":"2019-07-24T13:41:01","modified_gmt":"2019-07-24T13:41:01","slug":"podlascy-pierzchalowie-pod-lupa","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/index.php\/podlascy-pierzchalowie-pod-lupa\/","title":{"rendered":"Podlascy Pierzcha\u0142owie pod lup\u0105&#8230;"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif; font-size: 14pt;\">\u0141ukasz Lubicz \u0141api\u0144ski<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Podlascy Pierzcha\u0142owie pod lup\u0105 Y-DNA, czyli o tym jak \u0141api\u0144scy z \u0141ap-Zi\u0119ciuk, Wiszowatym herb Roch udowodni\u0107 genetyk\u0105 pomogli<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Przydatno\u015b\u0107 bada\u0144 DNA, a w szczeg\u00f3lno\u015bci bada\u0144 chromosomu Y do poznania genealogii rodzin szlacheckich opisana zosta\u0142a w 18 numerze &#8222;Verbum Nobile&#8221;. Przypomnijmy wi\u0119c jedynie, \u017ce wst\u0119pne wyniki analiz Y-DNA potwierdzi\u0142y, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 rod\u00f3w heraldycznych nie stanowi\u0105 rodziny genealogiczne wywodz\u0105ce si\u0119 &#8222;po mieczu&#8221; od wsp\u00f3lnego protoplasty. Genetyka linii m\u0119skich dla poszczeg\u00f3lnych &#8222;klan\u00f3w&#8221; wykaza\u0142a ich du\u017c\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, co jednocze\u015bnie da\u0142o klarown\u0105 informacj\u0119, \u017ce rycerstwo zbieraj\u0105ce si\u0119 pod znakiem bitewnym by\u0142o bardziej s\u0105siedzk\u0105 organizacj\u0105 wojskow\u0105 ni\u017c patrylinearnym rodem. Oczywi\u015bcie nie wyklucza to sytuacji jednostkowych kiedy w ramach tego samego rodu herbowego mamy jednak do czynienia z pochodzeniem cz\u0119\u015bci rodzin od wsp\u00f3lnego m\u0119skiego protoplasty. W\u00f3wczas to kilka rodzin o r\u00f3\u017cnych nazwiskach utworzonych od posiadanych d\u00f3br w XV\/XVI w. piecz\u0119towa\u0142a si\u0119 tym samym herbem i pochodzi\u0142a od tego samego przodka. Sytuacja komplikuje si\u0119 dodatkowo, kiedy to r\u00f3\u017cni rycerze obejmowali dobra, a ich potomkowie przyjmowali to samo nazwisko, cho\u0107 mieli r\u00f3\u017cnych przodk\u00f3w u\u017cywaj\u0105cych dawniej innych gode\u0142 herbowych. Niestety jedn\u0105 z cech polskiej heraldyki szlacheckiej by\u0142 brak regulacji i rejestracji znak\u00f3w piecz\u0119tnych przypisanych do konkretnych rodzin w okresie kiedy mia\u0142y one faktyczne znaczenie (schy\u0142ek \u015bredniowiecza). Spowodowa\u0142o to, \u017ce wiele z tych wyr\u00f3\u017cnik\u00f3w posz\u0142o w niepami\u0119\u0107 przez ubo\u017cej\u0105cych potomk\u00f3w. Dodaj\u0105c do tego zniszczenia znacznej cz\u0119\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 pozwalaj\u0105cych na odtworzenie heraldyki, mamy sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej nie mo\u017cemy zidentyfikowa\u0107 herb\u00f3w wielu rodzin, wywodz\u0105cych si\u0119 ze \u015bredniowiecznego rycerstwa tzw. &#8222;szlachty odwiecznej&#8221;.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Czy badania genetyczne mog\u0105 uzupe\u0142ni\u0107 wyrw\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach do heraldyki szlachty polskiej? W znacznej mierze istnieje pewna szansa, o czym przekona\u0142 mnie bliski mi przypadek rodziny \u0141api\u0144skich i to jak si\u0119 okaza\u0142o &#8211; niekoniecznie herbu Lubicz.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><strong>Zi\u0119ciowie z \u0141ap, czyli nieznana linia \u0141api\u0144skich.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Po wst\u0119pnych badaniach Y-DNA rodziny \u0141api\u0144skich z \u0141ap na Podlasiu, licznie dziedzicz\u0105cej na kilkunastu nadnarwia\u0144skich przysi\u00f3\u0142kach, obwie\u015bci\u0142em wszem i wobec sukces genealogii genetycznej &#8211; &#8222;Mamy wsp\u00f3lnego \u015bredniowiecznego protoplast\u0119, \u0141ap\u0119 herbu Lubicz!&#8221;. Ka\u017cda kolejna linia posiada\u0142a podobny haplotyp chromosomu Y o symbolu R1a-L260 (tzw. haplogrup\u0119), r\u00f3\u017cni\u0105cy si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 minimalnie. Zbadano \u0142\u0105cznie 13 linii o r\u00f3\u017cnych przydomkach wywodz\u0105cych si\u0119 z o\u015bmiu r\u00f3\u017cnych miejscowo\u015bci o nazwie \u0141apy. Wszyscy pochodzili od jednego m\u0119\u017cczyzny \u017cyj\u0105cego na prze\u0142omie XIV\/XV w. Pod znakiem zapytania pozostawa\u0142 niezbadany przysi\u00f3\u0142ek o nazwie \u0141apy Zi\u0119ciuki, kt\u00f3rego nazwa m\u00f3wi\u0142a ju\u017c wiele. Jak mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107 mieszkali tam zi\u0119ciowie, a wi\u0119c obce rodziny, kt\u00f3re w\u017ceni\u0142y si\u0119 i przej\u0119\u0142y posa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ziem swych \u017con. Potwierdza to najstarszy spis pospolitego ruszenia z 1528 r. kiedy to w tej\u017ce miejscowo\u015bci zwanej jeszcze \u0141apami-\u017bakami zobowi\u0105zani do pos\u0142ug wojskowych byli Marek Roszko, Marek Sasin i Maciej Zakrzewski. Jeszcze w po\u0142owie XVI w. grunty w tej miejscowo\u015bci nale\u017ca\u0142y do ich \u017con &#8211; dziedziczek po Jakubie \u0141apie zwanego &#8222;\u017bakiem&#8221; i dopiero w nast\u0119pnej generacji przesz\u0142y we w\u0142adanie syn\u00f3w. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">W ci\u0105gu XVII w. zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce rodziny z Zi\u0119ciuk zacz\u0119\u0142y naprzemiennie u\u017cywa\u0107 nazwiska \u0141apa \/ \u0141api\u0144ski dodaj\u0105c swoje dawne nazwisko w formie przydomka (\u0141apa Roszkowicz, czy te\u017c \u0141apa Sasinowicz). Ostatecznie w tej miejscowo\u015bci przed samymi rozbiorami dziedziczy\u0142y rodziny Roszkowskich oraz \u0141api\u0144skich o przydomku Laba i Staluga. Czy\u017cby \u0141api\u0144scy &#8222;Labowie&#8221; nie byli Lubiczami, jak wcze\u015bniej s\u0105dzi\u0142em, a kontynuacj\u0105 rodziny kt\u00f3rego\u015b z zi\u0119ci\u00f3w Jakuba \u017baka? Genealogia Lab\u00f3w-\u0141api\u0144skich niestety urwa\u0142a si\u0119 na prze\u0142omie XVII\/XVIII w. Teoretycznie mogli by\u0107 zar\u00f3wno rodzin\u0105 \u0141api\u0144skich, kt\u00f3ra ponownie w\u017ceni\u0142a si\u0119 do Zi\u0119ciuk, jak i kontynuacj\u0105 starych rodzin Sasin\u00f3w, b\u0105d\u017a te\u017c Zakrzewskich (Roszkowskich wykluczono z rozwa\u017ca\u0144 skoro przetrwali zachowuj\u0105c swoje nazwisko). Jest to doskona\u0142e zadanie dla Genealogii Genetycznej. Testom podda\u0142 si\u0119 przedstawiciel rodziny \u0141api\u0144skich o przydomku Laba, kt\u00f3rego ostrzeg\u0142em, \u017ce spodziewany jest wynik niezgodny z dotychczasowymi o ile jego rodzina mieszka tu od kilkuset lat. Po otrzymaniu wynik\u00f3w moja hipoteza si\u0119 potwierdzi\u0142a. Pr\u00f3bka nale\u017ca\u0142a do rzadkiej grupy chromosomu m\u0119skiego w systematyce Y-DNA okre\u015blanej jako J2b. W Polsce w ca\u0142ej populacji takich wynik\u00f3w mamy ok. 1-2%, gdy\u017c haplogrupa ta typowa jest na Ba\u0142kanach, w Grecji i po\u0142udniowych W\u0142oszech.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_381\" aria-describedby=\"caption-attachment-381\" style=\"width: 790px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-381 size-full\" src=\"http:\/\/wiszowaty-historia.vizz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/genetix-1.png\" alt=\"\" width=\"790\" height=\"483\" srcset=\"http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/genetix-1.png 790w, http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/genetix-1-300x183.png 300w, http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/genetix-1-768x470.png 768w\" sizes=\"(max-width: 790px) 100vw, 790px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-381\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif; font-size: 10pt;\">Wyst\u0119powanie geograficzne populacji m\u0119skiej z haplogrupy Y-DNA J2b (wg Eupedii)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Najbli\u017cszy wsp\u00f3lny przodek w linii m\u0119skiej rodziny dziedzicz\u0105cej na \u0141apach-Zi\u0119ciukach i rodzin z pozosta\u0142ych miejscowo\u015bciach o nazwie \u0141apy, wed\u0142ug kalkulacji genetycznych \u017cy\u0142 jakie\u015b 45 tys. lat temu, tak wi\u0119c nie ma mowy o pokrewie\u0144stwie w czasach historycznych. Dla pewno\u015bci, i\u017c nie mamy do czynienia z efektem &#8222;z\u0142amania linii&#8221;, czyli niezgodno\u015bci biologii z genealogi\u0105, przebadany zosta\u0142 inny przedstawiciel linii &#8222;Lab\u00f3w&#8221; o wsp\u00f3lnym przodku \u017cyj\u0105cym w I po\u0142. XVIII w., z wcze\u015bniej badan\u0105 osob\u0105. Wynik praktycznie ten sam &#8211; Haplogrupa J2b, a niezgodno\u015b\u0107 wyst\u0105pi\u0142a w jednym (na 37 badanych) szybkomutuj\u0105cym markerze STR, czyli standardowej zmianie genetycznej jaka nast\u0105pi\u0142a w ci\u0105gu ostatnich 250 lat. Eureka! \u0141api\u0144scy o przydomku Laba, to linia po Marku Sasinie &#8211; zi\u0119ciu Jakuba \u0141apy z pocz\u0105tku XVI w., po kt\u00f3rym odziedziczona zosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 p\u00f3\u017aniejszej miejscowo\u015bci Zi\u0119ciuki.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u00a0W ca\u0142ej tej uk\u0142adance niepokoi\u0142 mnie jedynie fakt, \u017ce wynik genetyczny \u0141api\u0144skich-Lab\u00f3w, czyli w zasadzie dawnych Sasin\u00f3w jest bardzo podobny do wcze\u015bniej testowanej rodziny Wiszowatych z par. Trzcianne. W ca\u0142ym ci\u0105gu zbadanych 37 marker\u00f3w obie rodziny mia\u0142y niezgodne wyniki od 2 do 4 znacznik\u00f3w genetycznych. Za du\u017cy dystans by w gr\u0119 wchodzi\u0142a ma\u0142\u017ce\u0144ska niewierno\u015b\u0107, ale za ma\u0142y by tak\u0105 zbie\u017cno\u015b\u0107 zignorowa\u0107. W gr\u0119 wchodzi\u0142o najprawdopodobniej po\u0142\u0105czenie genealogiczne z XIV-XV w. Co \u0142\u0105czy wi\u0119c Sasin\u00f3w-\u0141api\u0144skich ze szlacht\u0105 spod Trzciannego?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><strong>Wiszowaci herbu Roch<\/strong>(?)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Podobnie jak w przypadku \u0141api\u0144skich z \u0141ap, osoby nosz\u0105ce nazwisko Wiszowaty wywodzi\u0142y si\u0119 z kilku rod\u00f3w herbowych. Badania genetyczne potwierdzi\u0142y zupe\u0142ny rozdzia\u0142 dziedzic\u00f3w w Wiszowatych na Mazowszu Wschodnim w parafii Grabowo, od Wiszowatych w parafii Trzcianne na s\u0105siednim Podlasiu (o czym pisa\u0142em ju\u017c w poprzednim numerze VN). Dzi\u015b ju\u017c trudno doj\u015b\u0107, czy rodzina podlaska, powsta\u0142a w wyniku odsprzeda\u017cy wsi innej rodzinie, ponownego nadania innemu rodowi, czy mo\u017ce podobnie jak w \u0141apach-Zi\u0119ciukach, przej\u0119cia ziem w wyniku o\u017cenku w rodzinie wygasaj\u0105cej na linii \u017ce\u0144skiej. Faktem jest, \u017ce podlascy Wiszowaci nie wywodz\u0105 si\u0119 z Awda\u0144c\u00f3w. Heraldycy ju\u017c w XVII w. przypisywali Wiszowatym herb Roch (czyli Pierzcha\u0142\u0119), ale na jakiej podstawie? <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Co prawda liczne znaki herbowe szlachty podlaskiej mamy w postaci rekognicj\u00f3w poborowych, czyli staropolskich zezna\u0144 podatkowych, w kt\u00f3rych p\u0142atnicy potwierdzali nale\u017cno\u015b\u0107 oddan\u0105 fiskusowi poprzez odci\u015bni\u0119cie piecz\u0119ci, jednak jest to \u017ar\u00f3d\u0142o do\u015b\u0107 u\u0142omne. Wiele z ubo\u017cej\u0105cej szlachty nie posiada\u0142o w ko\u0144cu XVI w. w\u0142asnych sygnet\u00f3w, inni nie przyk\u0142adaj\u0105c do tego wi\u0119kszej wagi potwierdzali swoje zeznania piecz\u0119ci\u0105 poborcy podatkowego, kt\u00f3rym w 1581 r. by\u0142 Giera\u0142t herbu Roch.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_380\" aria-describedby=\"caption-attachment-380\" style=\"width: 217px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-380 size-full\" src=\"http:\/\/wiszowaty-historia.vizz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/genetix-2.jpg\" alt=\"\" width=\"217\" height=\"199\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-380\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Odwzorowanie herbu Roch z sygnetu poborcy podatkowego Giera\u0142ta z 1581 r. (rys. P. Kalisz)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podobnie jak w przypadku \u0141api\u0144skich z \u0141ap, osoby nosz\u0105ce nazwisko Wiszowaty wywodzi\u0142y si\u0119 z kilku rod\u00f3w herbowych. Badania genetyczne potwierdzi\u0142y zupe\u0142ny rozdzia\u0142 dziedzic\u00f3w w Wiszowatych na Mazowszu Wschodnim w parafii Grabowo, od Wiszowatych w parafii Trzcianne na s\u0105siednim Podlasiu (o czym pisa\u0142em ju\u017c w poprzednim numerze VN). Dzi\u015b ju\u017c trudno doj\u015b\u0107, czy rodzina podlaska, powsta\u0142a w wyniku odsprzeda\u017cy wsi innej rodzinie, ponownego nadania innemu rodowi, czy mo\u017ce podobnie jak w \u0141apach-Zi\u0119ciukach, przej\u0119cia ziem w wyniku o\u017cenku w rodzinie wygasaj\u0105cej na linii \u017ce\u0144skiej. Faktem jest, \u017ce podlascy Wiszowaci nie wywodz\u0105 si\u0119 z Awda\u0144c\u00f3w. Heraldycy ju\u017c w XVII w. przypisywali Wiszowatym herb Roch (czyli Pierzcha\u0142\u0119), ale na jakiej podstawie?<br \/>\nCo prawda liczne znaki herbowe szlachty podlaskiej mamy w postaci rekognicj\u00f3w poborowych, czyli staropolskich zezna\u0144 podatkowych, w kt\u00f3rych p\u0142atnicy potwierdzali nale\u017cno\u015b\u0107 oddan\u0105 fiskusowi poprzez odci\u015bni\u0119cie piecz\u0119ci, jednak jest to \u017ar\u00f3d\u0142o do\u015b\u0107 u\u0142omne. Wiele z ubo\u017cej\u0105cej szlachty nie posiada\u0142o w ko\u0144cu XVI w. w\u0142asnych sygnet\u00f3w, inni nie przyk\u0142adaj\u0105c do tego wi\u0119kszej wagi potwierdzali swoje zeznania piecz\u0119ci\u0105 poborcy podatkowego, kt\u00f3rym w 1581 r. by\u0142 Giera\u0142t herbu Roch.<\/p>\n<figure id=\"attachment_379\" aria-describedby=\"caption-attachment-379\" style=\"width: 440px\" class=\"wp-caption alignright\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-379 size-full\" src=\"http:\/\/wiszowaty-historia.vizz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Sasiny-Wiszowate_Mapa.jpg\" alt=\"\" width=\"440\" height=\"915\" srcset=\"http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Sasiny-Wiszowate_Mapa.jpg 440w, http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Sasiny-Wiszowate_Mapa-144x300.jpg 144w, http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Sasiny-Wiszowate_Mapa-300x624.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 440px) 100vw, 440px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-379\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Po\u0142o\u017cenie geograficzne badanych okolic szlacheckich.<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Tak te\u017c by\u0142o w przypadku Wiszowatych, kt\u00f3rzy u\u017cywali piecz\u0119ci z Rochem. Przy zeznaniu Sebastiana Wiszowatego syna Marcina, autor opracowania rekognicjarza &#8211; Franciszek Piekosi\u0144ski, znany polski heraldyk, zidentyfikowa\u0142 piecz\u0119\u0107 poborcy. Analizuj\u0105c jednak rekognicj\u0119 Abrahama Wiszowatego dziedzica na Wiszowatych i Szumkach, wykszta\u0142conego szlachcica pe\u0142ni\u0105cego urz\u0105d komornika przy s\u0105dzie ziemskim bielskim, podano ju\u017c tylko &#8222;herbu Roch&#8221;, bez informacji czy to piecz\u0119\u0107 w\u0142asna czy &#8222;u\u017cyczona&#8221;. Czy\u017cby jednak do\u015b\u0107 zamo\u017cny dziedzic dzia\u0142u na kilku wsiach nie posiada\u0142 w\u0142asnego sygnetu? Z drugiej strony cisn\u0119\u0142o si\u0119 inne pytanie: czy znak herbowy Pierzcha\u0142y dla obu rodzin (Giera\u0142t\u00f3w i Wiszowatych) nie by\u0142 zbytni\u0105 zbie\u017cno\u015bci\u0105? Niestety tradycyjne \u017ar\u00f3d\u0142a pisane na tych kilku odciskach t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych ko\u0144cz\u0105 si\u0119, gdy\u017c nie znane s\u0105 nam nagany szlachectwa, czy inne potwierdzenia rodu herbowego dla tej podlaskiej rodziny. Pytanie musi pozosta\u0107 otwarte.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><strong>Sasinowie &#8211; zapomniany podlaski r\u00f3d<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Skoro \u017ar\u00f3d\u0142a dla rodu Wiszowatych nie daj\u0105 jednoznacznej odpowiedzi dotycz\u0105cej ich przynale\u017cno\u015bci herbowej wr\u00f3\u0107my do ich genetycznych krewnych, czyli do tajemniczych Sasin\u00f3w. Rodzina ta nie jest szerzej znana na ludnym w szlacht\u0119 Podlasiu, gdy\u017c jest prawdopodobne, \u017ce wygas\u0142a w linii m\u0119skiej (nie licz\u0105c ga\u0142\u0119zi przyjmuj\u0105cej od swoich nowych d\u00f3br w XVII w. nazwisko \u0141api\u0144ski). Ostatni z Sasin\u00f3w &#8211; Grzegorz wzmiankowany jest w rejestrze podymnego z 1775 r. w swojej gniazdowej miejscowo\u015bci &#8211; Sasiny, po\u0142o\u017conej w parafii Wyszki ko\u0142o \u0141ap. Sasinowie s\u0105 wzmiankowani podobnie jak inne rodziny zar\u00f3wno w spisach wojskowych jak i rekognicjach. Wed\u0142ug cytowanego ju\u017c F. Piekosi\u0144skiego w 1581 Jan syn Wawrzy\u0144ca z Sasin\u00f3w odcisn\u0105\u0142 piecz\u0119\u0107 w rekognicjach poborowych z herbem Roch (!). Natomiast inny badacz &#8211; Wiktor Wittyg w tym samym spisie zidentyfikowa\u0142 piecz\u0119\u0107 Sasina jako przedstawienie herbu Gozdawa. Kt\u00f3ry z heraldyk\u00f3w mia\u0142 racje? Po cz\u0119\u015bci obaj widzieli poprawne mobilia, a w szczeg\u00f3lno\u015bci lili\u0119, przy czym Piekosi\u0144ski zauwa\u017cy\u0142 jej podstaw\u0119 (kolumn\u0119), a Wittyg widzia\u0142 ju\u017c tylko sam kwiat. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Wyja\u015bnienie ca\u0142ej zagadki przynosi szcz\u0119\u015bliwie zachowany w aktach bra\u0144skich wyw\u00f3d rodziny Olsza\u0144skich, w kt\u00f3rej Sasin za\u015bwiadcza\u0142 sw\u00f3j r\u00f3d herbowy. W 1575 roku dziedzic na Sasinach stwierdzi\u0142, i\u017c u\u017cywa znaku herbowego przedstawiaj\u0105cego, jak si\u0119 wyrazi\u0142: &#8222;Lelij\u0105 na trzech stolcach&#8221;. Jest to nic innego jak kanoniczna posta\u0107 herbu Roch\/Pierzcha\u0142a, kt\u00f3rego przedstawienie wyobra\u017ca\u0142o lili\u0119 za\u0107wieczon\u0105 na kolumnie symbolicznie przedstawionej, jako trzy podstawy. W p\u00f3\u017aniejszej heraldyce ta wersja Pierzcha\u0142y b\u0119dzie bardziej znana pod swoj\u0105 odmian\u0105 zwan\u0105 &#8222;Roch III&#8221;, jednak wyst\u0119puje ona w tej formie w najstarszych przedstawieniach herbowych.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-378\" src=\"http:\/\/wiszowaty-historia.vizz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/genetix-1.jpg\" alt=\"\" width=\"772\" height=\"546\" srcset=\"http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/genetix-1.jpg 772w, http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/genetix-1-300x212.jpg 300w, http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/genetix-1-768x543.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 772px) 100vw, 772px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><strong>Podsumowanie<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Badania Y-DNA po\u0142\u0105czone z kwerend\u0105 dokument\u00f3w potwierdzi\u0142y bez wi\u0119kszych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce podlascy Pierzcha\u0142owie znad Narwii (Sasinowie) i Nere\u015bli (Wiszowaci) stanowili nie tylko jeden r\u00f3d heraldyczny, ale i genealogiczny. Jest ca\u0142kiem prawdopodobne, \u017ce ich wsp\u00f3lny protoplasta przyby\u0142 na Podlasie w pocz\u0105tkach XV w., gdzie jego potomkowie otrzymali kilka nada\u0144. Badaj\u0105c genetycznie rodzin\u0119 \u0141api\u0144skich, uda\u0142o si\u0119 odkry\u0107, nieznan\u0105 do tej pory w literaturze i \u017ar\u00f3d\u0142ach, lini\u0119 piecz\u0119tuj\u0105c\u0105 si\u0119 herbem Roch\/Pierzcha\u0142a. R\u00f3wnie\u017c uda\u0142o si\u0119 przypomnie\u0107 przy tej okazji jej protoplast\u00f3w &#8211; rodzin\u0119 Sasin\u00f3w tego\u017c herbu. Ostatecznie za\u015b, dzi\u0119ki por\u00f3wnaniom z innymi rodami podlaskimi, potwierdzi\u0142o si\u0119 po\u015brednio pochodzenie i przynale\u017cno\u015b\u0107 herbow\u0105 Wiszowatych.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Legenda herbowa Pierzcha\u0142\u00f3w przedstawiona w XVI w. przez Bartosza Paprockiego wspomina\u0142a o &#8222;<em>klejnocie starodawnym Kolumna, kt\u00f3ry tu przyniesion z W\u0142och, jako o tem katalog dostatecznie \u015bwiadczy.<\/em>&#8222;. Pasuje ona wr\u0119cz idealnie do genetycznej haplogrupy Y-DNA J2b, kt\u00f3ra wyst\u0119puje we W\u0142oszech, a charakteryzuje tak\u017ce chromosom m\u0119ski podlaskich Pierzcha\u0142\u00f3w. Ponownie potwierdza si\u0119 powiedzenie, \u017ce w ka\u017cdej legendzie kryje si\u0119 ziarno prawdy.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><span style=\"font-size: 10pt;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i>Sk\u0142adam serdeczne podzi\u0119kowania:<br \/>\nPanu Dr. \u0141ukaszowi Lubicz-\u0141api\u0144skiemu za udost\u0119pnienie wynik\u00f3w swoich bada\u0144,<br \/>\n<\/i><\/span><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i>Panu Henrykowi hr. Grocholskiemu, Redaktorowi Naczelnemu &#8222;Pisma \u015arodowiska Szlacheckiego Verbum Nobile&#8221;,\u00a0 za zgod\u0119 na przedrukowanie artyku\u0142u, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w najnowszym numerze pisma z 2015 r.<\/i><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif; font-size: 10pt;\">Marcin M. Wiszowaty Seweryniuk<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0141ukasz Lubicz \u0141api\u0144ski Podlascy Pierzcha\u0142owie pod lup\u0105 Y-DNA, czyli o tym jak \u0141api\u0144scy z \u0141ap-Zi\u0119ciuk, Wiszowatym herb Roch udowodni\u0107 genetyk\u0105 pomogli Przydatno\u015b\u0107 bada\u0144 DNA, a w szczeg\u00f3lno\u015bci bada\u0144 chromosomu Y do poznania genealogii rodzin szlacheckich opisana zosta\u0142a w 18 numerze &#8222;Verbum Nobile&#8221;. Przypomnijmy wi\u0119c jedynie, \u017ce wst\u0119pne wyniki analiz Y-DNA potwierdzi\u0142y, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 rod\u00f3w heraldycznych&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/377"}],"collection":[{"href":"http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=377"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/377\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":382,"href":"http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/377\/revisions\/382"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/wiszowaty-historia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}